Hava Filtresi Temizleme ve Değiştirme
Motorun çalışması için yakıt kadar havaya da ihtiyacı var. Yakılan her damla benzin ya da dizel, yanında kendisinden kat kat fazla hava ister. İşte o havanın motora temiz girmesini sağlayan parça hava filtresidir. Yol tozu, polen, kum, böcek kalıntısı… hepsi bu filtrede kalır. Zamanla filtre dolduğunda motor nefes almakta zorlanır; performans düşer, yakıt tüketimi artar.
İyi haber şu: hava filtresi bakımı araç bakımının en kolay işlerinden biridir. Çoğu araçta kaputu açıp iki klipsi kaldırmak yeterlidir; alet gerekmez, elleriniz yağa bulaşmaz. Motor yağı değiştirme ya da fren yağı kontrolü gibi işlere göre çok daha basit olduğu için, kendi bakımına yeni başlayan biri için ideal bir başlangıç noktasıdır.
Hava Filtresini Tanımak ve Kontrol Etmek
Değiştirmeye geçmeden önce filtrenizin nerede olduğunu ve hangi türde olduğunu bilmeniz gerekir. Bu kısım bir kez öğrenildiğinde her seferinde beş dakikalık bir işe dönüşür.
Filtre kutusunu bulmak
Motoru kapatın, soğumasını bekleyin ve kaputu açın. Hava filtresi, üzerinde kalın bir hortum bulunan siyah plastik bir kutunun içindedir. Bu kutu genellikle motorun bir yanında, kenara yakın durur. Kapağı ya metal klipslerle ya da yıldız/altı köşe vidalarla tutturulmuştur.
Bazı araçlarda, özellikle eski modellerde, kutu yuvarlak ve motorun üstünde olabilir. Yerini bulamıyorsanız araç el kitabındaki bakım bölümüne bakın; orada filtre kutusunun çizimi ve önerilen değişim aralığı da yazılıdır.
Kağıt filtre mi, yıkanabilir filtre mi?
Fabrika çıkışlı filtrelerin büyük kısmı akordeon gibi katlanmış kağıt (selüloz) elyaftan yapılır. Bunlar yıkanmaz. Suyla temas ettiğinde elyaf şişer, gözenek yapısı bozulur ve filtre görevini yapmaz hale gelir. Bu tip filtrede yapılabilecek tek şey hafif tozu üflemek veya silkelemektir.
Bir de sonradan takılan, pamuk-gaz dokumalı ve hafif yağlı yıkanabilir filtreler vardır. Bunlar özel temizleme spreyi ve yağıyla defalarca kullanılabilir. Filtreyi elinize aldığınızda rengi hafif kırmızı, mavi ya da yağlı görünüyorsa yıkanabilir tiptedir.
Filtre değişmeli mi, temizlenmeli mi?
Filtreyi kutudan çıkarın ve pilili yüzünü aydınlık bir yere doğru tutun. Kıvrımların arasından ışık geçiyorsa filtre hâlâ iş görür durumdadır. Işık neredeyse hiç geçmiyorsa, kıvrımlar arasında yaprak parçaları, koyu gri bir tabaka varsa filtrenin ömrü bitmiştir.
| Durum | Yapılacak |
|---|---|
| Yüzeyinde hafif toz, ışık rahat geçiyor | Silkele, yerine tak |
| Toz yoğun ama pileler sağlam | Dışarıdan içeriye doğru üfle veya değiştir |
| Işık geçmiyor, yağlı/nemli, kenar lastiği deforme | Mutlaka yenisiyle değiştir |
Temizleme ve Değiştirme İşlemi
Elinizde yeni filtre varsa iş daha da kolay. Yoksa mevcut filtreyi doğru şekilde temizleyip bir süre daha kullanabilirsiniz. Her iki durumda da izlenecek adımlar birbirine benzer.
Kağıt filtreyi temizleme
- Kutu kapağını açın, filtreyi dikkatlice çıkarın. Çıkarırken tozun kutunun içine dökülmemesine çalışın.
- Filtreyi düz bir zemine, pilili yüzü aşağı bakacak şekilde hafifçe vurarak silkeleyin. İri kirler kendiliğinden dökülür.
- Basınçlı hava kullanacaksanız tabancayı en az 20–30 cm mesafede tutun ve daima temiz taraftan kirli tarafa doğru üfleyin. Ters yönde üflemek kiri elyafın içine gömer.
- Kutunun içinde kalan toz ve yaprakları nemli bir bezle veya elektrikli süpürgeyle alın. Bu adımı atlamak, temiz filtreyi kirli bir yatağa oturtmak anlamına gelir.
- Filtreyi yerine, kenar lastiği tam oturacak şekilde yerleştirin ve kapağı kapatın.
Yıkanabilir filtreyi bakımdan geçirme
Yıkanabilir filtrede önce temizleme spreyi uygulanır, on dakika beklenir, sonra ılık ve basınçsız suyla içten dışa doğru durulanır. Ardından filtre gölgede, kendiliğinden kuruması için bırakılır; kurutma makinesi veya güneş kullanmayın. Tamamen kuruduktan sonra üzerine ince ve eşit bir tabaka filtre yağı çekilir. Yağ fazla gelirse hava akış sensörünü kirletebilir, bu yüzden az ve dikkatli uygulamak önemlidir.
Yeni filtre takarken dikkat edilecekler
Yeni filtre alırken aracınızın marka, model, motor hacmi ve üretim yılını belirtin; kutunun üzerindeki OEM numarasını yanınızda götürmeniz en garantili yoldur. Takarken kapağın klipslerini zorlamadan, tık sesini duyacak şekilde kapatın. Kapak tam kapanmazsa filtrelenmemiş hava yan taraftan içeri sızar ve filtrenin varlığı anlamsızlaşır.
Filtre kutusunun kapağı yanlış kapatılmış bir araçta, tozun çoğu filtreyi hiç görmeden motora girer. Kapağın tam oturduğundan emin olmak, filtrenin markasından daha önemlidir.
Ne sıklıkla bakılmalı?
Genel eğilim, hava filtresini her yağ değişiminde gözle kontrol etmek ve yaklaşık 15.000–20.000 km aralığında değiştirmektir. Ancak toprak yolda, şantiyede ya da çok tozlu bir şehirde araç kullanıyorsanız bu aralık ciddi şekilde kısalır. Aracınız için kesin bilgi el kitabında yazar.
Şu belirtiler filtreye bakmanız gerektiğini söyler: gaza basıldığında tepkinin gecikmesi, rölantide düzensizlik, yakıt tüketiminde açıklanamayan artış, egzozdan siyah duman. Bu şikâyetlerin